दिल्ली उच्च न्यायालयाने शुक्रवारी भारतीय कुस्ती महासंघाला (WFI) कुस्तीपटू विनेश फोगाटला घरगुती स्पर्धांमध्ये खेळण्यापासून रोखल्याबद्दल तीव्र शब्दांत फटकारले. न्यायालयाने म्हटले की, प्रसिद्ध खेळाडूंना यापूर्वी अशा सवलती दिल्या गेल्या आहेत, मग आता विनेशला वेगळी वागणूक का दिली जात आहे? मुख्य न्यायमूर्ती डीके उपाध्याय आणि न्यायमूर्ती तेजस कारिया यांच्या खंडपीठाने केंद्र सरकारला सांगितले की, विनेश फोगाट प्रकरणात तज्ज्ञ समिती स्थापन करावी. न्यायालयाने म्हटले की, मातृत्व रजेनंतर परतणाऱ्या विनेशला आगामी आशियाई खेळांच्या चाचणीत भाग घेण्याची संधी मिळाली पाहिजे. न्यायालयाने म्हटले – भारतात मातृत्वचा सन्मान केला जातो आणि कोणत्याही क्रीडा संघटनेने “बदल्याच्या भावनेने” काम करू नये. सुनावणीदरम्यान सरकारने सांगितले होते की, काही प्रकरणांमध्ये खेळाडूंना नियमांमध्ये सवलत दिली जाऊ शकते. WFI ने डोपिंगविरोधी नियमांचा हवाला देत फोगाटला 26 जून 2026 पर्यंत घरगुती स्पर्धांमध्ये भाग घेण्यासाठी अपात्र ठरवले होते. विनेशच्या वकिलांनी सांगितले- वाद कोणताही असो, खेळाचे नुकसान होऊ नये विनेश फोगाटने 18 मे रोजी उच्च न्यायालयाच्या एकल खंडपीठाच्या त्या आदेशाला आव्हान दिले होते, ज्यात WFI द्वारे अपात्र घोषित केले असतानाही आशियाई खेळांसाठीच्या निवड स्पर्धेत सहभागावर दिलासा देण्यास नकार दिला होता. विनेशच्या वकिलांनी तिला स्पर्धेत भाग घेण्याची संधी देण्याची विनंती केली. ते म्हणाले की, 9 मे रोजी गोंडा येथील एका घरगुती कार्यक्रमात सहभागी होण्यापूर्वी विनेशला नोटीस देण्यात आली होती. यावरून असे दिसते की कोणीतरी तिला पदावरून हटवण्यासाठी निराधार प्रयत्न करत आहे. वकिलांनी सांगितले की विनेश जुलै 2025 मध्ये आई झाली. आता मे महिना आहे. ती आंतरराष्ट्रीय ख्यातीची कुस्तीपटू आहे. तुम्ही तिच्यासाठी निवड निकषांमध्ये बदल केले असतील असे का मानले जाऊ शकत नाही? वाद किंवा मतभेद काहीही असो, क्रीडा जगताचे नुकसान का झाले पाहिजे? देशात मातृत्व साजरे केले जाते, याची किंमत एखाद्या व्यक्तीला का भोगावी लागावी? परिपत्रकात झालेल्या बदलांमुळे सर्व काही स्पष्ट होते. असे वर्तन करू नका. हे खेळांच्या हिताचे नाही. 3 मुद्द्यांमध्ये जाणून घ्या वाद काय… कुस्ती महासंघाने डोपिंगविरोधी नियमांचा हवाला देत बंदी घातली होती WFI ने अँटी-डोपिंग नियमांनुसार निवृत्तीतून परत येणाऱ्या खेळाडूंसाठी अनिवार्य असलेल्या सहा महिन्यांच्या नोटीस कालावधीचा हवाला देत फोगाटला 26 जून 2026 पर्यंत घरगुती स्पर्धांमध्ये भाग घेण्यासाठी अपात्र ठरवले होते. कुस्ती महासंघाने लिहिले होते की, विनेशने निवृत्तीतून परत येण्यासाठी सहा महिने आधी माहिती दिली नाही. यामुळे WFI संविधान, युनायटेड वर्ल्ड रेसलिंग (UWW) नियम आणि अँटी-डोपिंग तरतुदींचे उल्लंघन झाले. विनेशने माजी अध्यक्ष बृजभूषण यांच्यावर पुन्हा आरोप केले होते यानंतर विनेश फोगाटने 3 मे रोजी WFI चे माजी अध्यक्ष बृजभूषण शरण सिंह यांच्यावर पुन्हा एकदा गंभीर आरोप केले होते. सोशल मीडियावर व्हिडिओ शेअर करून विनेश म्हणाली होती की, यूपीच्या गोंडा येथे 10 ते 12 मे दरम्यान सीनियर ओपन रँकिंग कुस्ती स्पर्धा होत आहे. आज काही अडचणींमुळे मला हे सांगायचे आहे की, बृजभूषणविरुद्ध तक्रार करणाऱ्या त्या 6 पीडितांमध्ये मी देखील आहे. माझी साक्षही न्यायालयात सुरू आहे. त्याच्या घरी (गोंडा) जाऊन स्पर्धा करणे माझ्यासाठी कठीण होईल. मला वाटत नाही की मी माझे 100% देऊ शकेन. एका मुलीसाठी हे खूप कठीण असेल. म्हटले होते- मी आणि माझी टीम स्पर्धा लढू, जर कोणासोबत काही चुकीचे घडले तर त्याची जबाबदारी भारत सरकारची असेल. सुमारे 3 वर्षांपूर्वी विनेशने बृजभूषणवर महिला खेळाडूंच्या लैंगिक शोषणाचा आरोप केला होता. यावरून दिल्लीतील जंतर-मंतरवर महिला कुस्तीपटूंनी बृजभूषणविरोधात धरणेही दिले होते. विनेश हरियाणातील जुलाना येथून काँग्रेसच्या आमदार आहेत. बृजभूषण भाजपचे माजी खासदार आहेत. सध्या त्यांचा एक मुलगा यूपीमधून खासदार आणि एक आमदार आहे. विनेशने व्हिडिओ जारी करत या गोष्टी सांगितल्या होत्या… गेल्या दीड वर्षांपासून मॅटपासून दूर होती ताज्या वादळानंतर विनेशने सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ पोस्ट करत म्हटले होते- आपणा सर्वांना नमस्कार. जसे की सर्वांना माहीत आहे की, गेल्या दीड वर्षांपासून मी रेसलिंग मॅटपासून खूप दूर होते. पण आता काही महिन्यांपासून मी रेसलिंगची तयारी करत आहे. खूप प्रामाणिकपणे मेहनत करत आहे. जसे मी आधी देशासाठी पदके जिंकली, परमेश्वराच्या आशीर्वादाने, तुम्हा सर्वांच्या सहकार्याने पुन्हा रेसलिंग मॅटवर जाईन. देशासाठी खूप सारी पदके जिंकेन आणि तिरंग्याचा मान राखेन. एक महिन्यापूर्वी स्पर्धेची घोषणा झाली विनेशने पुढे म्हटले की, मी तुमच्या सर्वांसोबत व्हिडिओच्या माध्यमातून काही गोष्टी शेअर करू इच्छिते. आजपासून सुमारे एक महिन्यापूर्वी रेसलिंग फेडरेशनने एका स्पर्धेची घोषणा केली होती. ही स्पर्धा जिथे आयोजित केली जात आहे, तो यूपीमधील गोंडा जिल्हा आहे. जिथे बृजभूषणचे घर आहे. तिथे त्याचे खाजगी महाविद्यालय आहे. तिथे मेहनत करणाऱ्या प्रत्येक खेळाडूला त्याचा हक्क मिळेल, ही खूप अशक्य आणि खूपच अवघड गोष्ट आहे. सरकारने सर्व बृजभूषणच्या भरवशावर सोडले विनेश म्हणाली, कोणता रेफरी, कोणाच्या सामन्यात जाईल. कोणता रेफरी किती गुण देईल, कोणता सामना अध्यक्ष कुठे बसेल, कोणाला जिंकवायचे आहे, कोणाला हरवायचे आहे. हे सर्व बृजभूषण आणि त्याच्या लोकांकडून नियंत्रित केले जाईल. सरकार आणि आपले क्रीडा मंत्रालय मूक दर्शक बनून हे सर्व पाहत आहे. कोणताही खेळाडू मदतीसाठी पुढे येत नाहीये, जणू काही बृजभूषणला मोकळीक दिली आहे की तू जे हवे ते कर. तू महिला पैलवानांसोबत काहीही कर किंवा कुस्ती जगतासोबत काहीही कर. आम्ही तुझ्यासोबत उभे आहोत. सर्व मेहनती खेळाडूंचे वजन योग्यरित्या तपासले जाईल, त्यांच्या मेहनतीचा खरा निकाल मॅटवर येईल, असे मला वाटत नाही. प्रकरण न्यायालयात प्रलंबित आहे विनेश म्हणाली की, आजपासून तीन वर्षांपूर्वी आम्ही लैंगिक छळाविरुद्धही आवाज उठवला होता. त्यासंबंधीचे प्रकरण न्यायालयात प्रलंबित आहे. 6 महिला खेळाडूंनी त्यात तक्रार आणि साक्ष दिली होती, त्या प्रकरणात साक्षी सुरू आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाची मार्गदर्शक तत्त्वे आहेत की कोणत्याही पीडितेची ओळख सार्वजनिक करू नये, कारण त्यांच्या प्रतिष्ठेचा आणि सन्मानाचा प्रश्न असतो. आज काही अशा अडचणी आहेत की मी तुम्हा सर्वांना काही सांगू इच्छिते. मला आता बोलायचे नव्हते, कारण कोर्टात केस प्रलंबित आहे. देशासमोर सर्व सत्य समोर येईल. मी सांगू इच्छिते की त्या 6 पैकी एक पीडित मी स्वतः आहे, ज्यांनी तक्रार दिली होती. आता जाणून घ्या काय आहे लैंगिक शोषणाचे संपूर्ण प्रकरण… बृजभूषण यांच्यावर लैंगिक शोषणाचे आरोप लावले होते 18 जानेवारी 2023 रोजी कुस्तीपटू विनेश फोगाट, साक्षी मलिक आणि बजरंग पुनिया यांनी दिल्लीतील जंतर-मंतरवर धरणे देऊन बृजभूषण यांच्यावर महिला कुस्तीपटूंचे लैंगिक शोषण केल्याचा आरोप केला होता. विनेश फोगाट यांनी रडत रडत सांगितले होते की, बृजभूषण शरण सिंह आणि प्रशिक्षक नॅशनल कॅम्पमध्ये महिला कुस्तीपटूंचे लैंगिक शोषण करतात. बृजभूषण खेळाडूंच्या हॉटेलमध्ये थांबत होते, जे नियमांच्या विरोधात आहे. टोक्यो ऑलिम्पिकमध्ये पराभव झाल्यानंतर WFI च्या अध्यक्षांनी मला खोटं नाणं म्हटलं होतं. बृजभूषण म्हणाले होते – आरोप खरे ठरल्यास फाशीवर लटकून घेईन या आरोपांवर कुस्ती संघटनेचे माजी अध्यक्ष बृजभूषण यांनी स्पष्टीकरण देताना म्हटले होते की, कोणत्याही प्रकारचे शोषण झालेले नाही. जर झाले असेल तर मी फाशीवर लटकून घेईन. त्यांनी या धरणेला प्रायोजित असल्याचे सांगत यामागे हरियाणा काँग्रेसचे राज्यसभा खासदार दीपेंद्र हुड्डा यांचा हात असल्याचे म्हटले होते. ते म्हणाले होते की, आता हे खेळाडू राष्ट्रीय स्तरावरही खेळण्यास योग्य राहिलेले नाहीत.
