फिफा वर्ल्ड कप 2026 च्या आपल्या पहिल्याच सामन्यात आफ्रिकेतील द्वीपकल्प देश केप वर्डेने असा उलटफेर केला, ज्याची कोणी कल्पनाही केली नव्हती. स्पेनसारख्या बलाढ्य संघाला 0-0 वर रोखून सामना ड्रॉ केला. या यशामागे केप वर्डेचा 40 वर्षीय गोलकीपर वोजिन्हा होता. त्याने सात बचाव करत केप वर्डेला त्याच्या वर्ल्ड कप इतिहासातील पहिला गुण मिळवून दिला आणि आपल्या पदार्पणाच्या सामन्यात क्लीन शीट ठेवणारा सर्वात वयस्कर गोलकीपर बनला. सामना संपल्यानंतर जग त्याची स्तुती करत होते, पण या एका रात्रीच्या यशामागे सुमारे दोन दशकांचा संघर्ष, प्रतीक्षा आणि अपूर्ण स्वप्न दडलेले होते. वाचा वोजिन्हाचे अनेक किस्से… लहानपणी हरल्यावर घरी पळून जायचा तेव्हा मित्र ‘दादी’ म्हणून चिडवायचे, त्याच टोपणनावाने जगात ओळख निर्माण केली वोजिन्हाचे खरे नाव जोसिमार जोस इवोरा डायस आहे. त्यांच्या वडिलांनी हे नाव ब्राझीलियन फुटबॉलपटू जोसिमार यांच्यापासून प्रेरित होऊन ठेवले होते. पण जग त्यांना ‘वोजिन्हा’ या नावाने ओळखते. लहानपणी ते परिसरातील मोठ्या मुलांसोबत फुटबॉल खेळत असत. यादरम्यान, मित्रांकडून मार खाल्ल्यावर किंवा हरल्यावर ते रागाने खेळ सोडून घरी पळून जात असत. तेव्हा मित्र त्यांची चेष्टा करत म्हणायचे, ‘बघा, हा आपल्या आजीकडे तक्रार करायला चालला आहे.’ स्थानिक पोर्तुगीज भाषेत ‘वोजिन्हा’ म्हणजे ‘आजी’. हेच नाव त्यांची ओळख बनले. – स्पेनविरुद्ध जेव्हा वोजिन्हाची ‘मॅन ऑफ द मॅच’ म्हणून निवड झाली, तेव्हा ते भावूक झाले आणि त्यांनी सांगितले की, या खास दिवशी त्यांची आई स्टेडियममध्ये उपस्थित नव्हती. पैशांच्या कमतरतेमुळे आईचा व्हिसा बनू शकला नाही आणि त्या वर्ल्ड कप पाहण्यासाठी अमेरिकेत येऊ शकल्या नाहीत. वोजिन्हाने रडत आपल्या आजी-आजोबांनाही आठवले, जे आता हयात नाहीत. – वोजिन्हा ब्राझिलियन संस्कृतीत वाढले आहेत. लहानपणापासून घरातील लोक ब्राझिलियन टीव्ही आणि संगीत कार्यक्रम पाहत असत. त्यांना आठवते की आजी-आजोबा आणि वडील अनेकदा ब्राझीलचे टीव्ही शो आणि चित्रपट पाहत असत. – 2012 मध्ये पदार्पण करणाऱ्या वोजिन्हाने 2025 मध्ये संघ सोडण्याचा विचार केला होता. गेल्या वर्षी त्याला संघातून वगळून ब्रुनो वरेलाला संधी देण्यात आली आणि संघ एफकॉनसाठी पात्र ठरू शकला नाही. यामुळे तो खूप निराश झाला. वोजिन्हाने कबूल केले की तो त्यावेळी निवृत्ती घेण्याचा गंभीरपणे विचार करत होता. मात्र, मित्रांनी त्याला विश्वचषकाचे स्वप्न आठवले आणि घाईघाईने निर्णय न घेण्यास सांगितले. एका वर्षानंतर, वोजिन्हा विश्वचषकात स्पेनविरुद्ध प्रसिद्ध झाला. – स्पेनविरुद्धच्या सामन्यापूर्वी वोजिन्हा जगासाठी अज्ञात होता. इंस्टाग्रामवर त्याचे सुमारे 50 हजार फॉलोअर्स होते. पण या सामन्यानंतर काही तासांतच त्याचे फॉलोअर्स 70 लाखांहून अधिक झाले. – 18 वर्षांचा होईपर्यंत त्याने कधी विचारही केला नव्हता की तो विश्वचषकात खेळेल आणि संपूर्ण जग त्याचे नाव ओळखेल. या सामन्यासह, वोजिन्हा 40 व्या वर्षी विश्वचषकात पदार्पण करणारा इतिहासातील दुसरा सर्वात वयस्कर खेळाडू बनला. त्याच्या पुढे इजिप्तचा गोलकीपर एस्साम अल-हदारी (45 वर्षे) आहे.
