आयपीएल 2026 मध्ये जेव्हा जेव्हा रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरूला कठीण प्रसंगी विकेटची गरज भासली, तेव्हा कर्णधार रजत पाटीदारची नजर सर्वात आधी एकाच खेळाडूवर गेली – भुवनेश्वर कुमार. वय 36 वर्षे, शरीर पूर्वीसारखे वेगवान नाही, पण अनुभव आणि बुद्धी पूर्वीपेक्षा कितीतरी पटीने अधिक मजबूत आहे. रायपूरमध्ये मुंबईविरुद्धच्या शेवटच्या षटकाचा थरार संपून मुश्किलने एक दिवस झाला होता, पण चार विकेट्स घेणाऱ्या आणि बॅटने शेवटच्या षटकात महत्त्वाचे धावा करणाऱ्या भुवीच्या चेहऱ्यावर ना कोणताही अतिरिक्त उत्साह होता ना कोणताही दिखावा. ते शांतपणे बसले होते, जणू काही हे सर्व त्यांच्यासाठी सामान्यच होते. अलीकडेच आर. अश्विनने मस्करीत म्हटले होते की भुवनेश्वरला पुन्हा भारताच्या टी20 संघात असायला हवे. जेव्हा त्यांना ही गोष्ट विचारली गेली, तेव्हा ते हसले आणि म्हणाले, ‘अश्विनलाच निवडकर्ता बनवा.’ हीच सहजता भुवनेश्वरची सर्वात मोठी ओळख आहे. या हंगामात त्यांच्या नावावर 21 विकेट्स आहेत आणि ते पर्पल कॅप धारक आहेत. आयपीएलमध्ये 200 विकेट घेणारे पहिले वेगवान गोलंदाज बनण्याचा विक्रमही त्यांनी याच वर्षी केला. पण भुवनेश्वरसाठी आकडेवारीपेक्षा मानसिक संतुलन जास्त महत्त्वाचे आहे. ते म्हणतात, ‘ज्या दिवशी मला भारतीय संघातून बाहेर काढण्यात आले, त्याच दिवशी मी ते स्वीकारले होते. 10 वर्षे सर्व काही पाहिले होते. त्यामुळे वेगळे होणे सोपे होते.’ एकेकाळी फक्त स्विंग गोलंदाज मानले जाणारे भुवनेश्वर यांनी आता स्वतःला टी-२० नुसार बदलले आहे. त्यांची नकल बॉल आणि डेथ ओव्हरमधील गोलंदाजी फलंदाजांसाठी मोठी समस्या बनली आहे. त्यांचे मत आहे की टी-२० क्रिकेट पूर्णपणे बदलले आहे. पूर्वी २०० धावा झाल्या की सामना संपला असे वाटायचे. आता २०० धावा देखील कमी वाटतात. फलंदाज बदलत आहेत, त्यामुळे गोलंदाजांनाही बदलावे लागते. मात्र, इतके बदल होऊनही भुवनेश्वर स्वतःला बदललेला खेळाडू मानत नाहीत. त्यांचे म्हणणे आहे की त्यांनी काही नवीन केले नाही. ते म्हणतात, ‘लोकांना वाटते की मी काहीतरी वेगळे करत आहे. पण मी त्याच जुन्या गोष्टी करत आहे. फरक फक्त इतकाच आहे की विकेट्स मिळत आहेत. विकेट्समुळे आत्मविश्वास येतो आणि आत्मविश्वासाने चेंडू योग्य ठिकाणी पडतो.’ हीच भुवनेश्वरची खरी कथा आहे. वेगवान गती नाही, आक्रमक विधाने नाहीत, फक्त शिस्त, संयम, सततची मेहनत. कदाचित याच कारणामुळे वाढत्या वयातही ते आयपीएलमधील सर्वात विश्वासार्ह गोलंदाज बनले आहेत. खेळापेक्षा फिटनेसला जास्त वेळ देत आहेत भुवी भुवनेश्वर आता वर्षभर जास्त क्रिकेट खेळत नाही. आयपीएल, यूपी टी२० लीग आणि सय्यद मुश्ताक अली ट्रॉफीपर्यंतच तो मर्यादित राहतो. बाकी वेळ तो प्रशिक्षण, जिम आणि फिटनेसवर लक्ष देतो. त्यांचे मत आहे की ३६ व्या वर्षी रिकव्हरी सोपी नसते. भुवनेश्वर सांगतात, ‘आता शरीराला जास्त वेळ लागतो. पण माझ्याकडे प्रशिक्षणासाठी जास्त वेळ आहे. त्यामुळे आधीपेक्षा जास्त मेहनत करू शकत आहे.’
