रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरू (RCB) चा स्टार फलंदाज विराट कोहली IPL इतिहासात सर्वाधिक कमाई करणारा खेळाडू बनला आहे. त्याने ₹230 कोटींची कमाई केली आहे. IPL 2008 मध्ये सुरू झाले आणि यावेळी त्याचे 19 वे पर्व आहे. हा दावा फॅनेटिक स्पोर्ट्स आणि हुरुन इंडियाच्या ताज्या अहवालात करण्यात आला आहे. हा अहवाल जगातील 53 देशांमधील 504 शहरांमधील 1,323 एलिट ॲथलीट्स आणि 6 स्पोर्ट्स लीगच्या अभ्यासावर आधारित आहे. फॅनेटिक स्पोर्ट्स ही एक तिकीट आणि हॉस्पिटॅलिटी कंपनी आहे, जी खेळाशी संबंधित प्रवास आणि कार्यक्रमांचे व्यवस्थापन करते. तर, हुरुन इंडिया ही संशोधन आणि मूल्यांकन कंपनी आहे, जी श्रीमंतांच्या यादी आणि व्यावसायिक अहवालांसाठी ओळखली जाते. कोहलीने रोहित शर्मा आणि एमएस धोनीला मागे टाकले IPL मधील सर्वात श्रीमंत खेळाडूंच्या यादीत विराट कोहली नंबर-1 वर आहे. तो 2008 पासून रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरू (RCB) साठी सातत्याने खेळत आहे आणि आतापर्यंत ₹230 कोटींचा पगार घेतला आहे. ब्रँड व्हॅल्यूच्या बाबतीतही विराट लीगचा सर्वात मोठा स्टार आहे. या यादीत मुंबई इंडियन्सचा माजी कर्णधार रोहित शर्मा ₹227.2 कोटींच्या कमाईसह दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. तर, चेन्नई सुपर किंग्स (CSK) चा महेंद्र सिंह धोनी ₹200 कोटींच्या पगारासह तिसऱ्या स्थानावर आहे. धोनी आजही भारतीय क्रिकेट आणि IPL चा एक मोठा व्यावसायिक आयकॉन आहे. महिलांमध्ये मंधाना अव्वल स्थानी महिला क्रिकेटमध्ये स्मृती मंधाना ₹13.7 कोटींच्या कमाईसह अव्वल स्थानी आहे. देशातील टॉप 10 महिला क्रिकेटपटूंची एकूण कमाई ₹90 कोटी आहे, जी विराट कोहलीच्या IPL कमाई ₹230 कोटींच्या निम्म्याहूनही कमी आहे. इतर खेळांमध्ये हे अंतर आणखी जास्त आहे. कोलकाता अव्वल स्थानी, मुंबई-चेन्नईची किंमत समान बॉलिवूड अभिनेता शाहरुख खान आणि जुही चावला यांच्या कोलकाता नाइट रायडर्स (KKR) ची किंमत 19,200 कोटी रुपये आहे. यासह, KKR ही देशातील सर्वात मौल्यवान IPL फ्रँचायझी बनली आहे. त्यानंतर मुंबई इंडियन्स (MI) आणि चेन्नई सुपर किंग्स (CSK) आहेत. दोन्ही संघांचे मूल्यांकन सुमारे ₹18,400 कोटी रुपये अंदाजित करण्यात आले आहे. IPL च्या सर्व 10 फ्रँचायझींचे एकूण मूल्यांकन आता 1.63 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचले आहे. NFL आणि EPL ला टक्कर देणारी भारतीय लीग अहवालानुसार, आयपीएल फ्रँचायझीचे उत्पन्न तिकीट, ब्रॉडकास्टिंग हक्क, प्रायोजकत्व, मर्चेंडाइज, डिजिटल कंटेंट आणि जागतिक चाहते सहभागातून येत आहे. याच कारणामुळे भारतीय लीग आयपीएल आता मूल्यांकनात अमेरिकेच्या नॅशनल फुटबॉल लीग आणि इंग्लंडच्या इंग्लिश प्रीमियर लीगला टक्कर देत आहे. आयपीएल फ्रँचायझीचे सरासरी मूल्यांकन 2032 पर्यंत 1.8 अब्ज डॉलरवरून 15 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचू शकते. यामुळे संघांच्या मूल्यात अनेक पटींनी वाढ होईल. हॉकी इंडिया लीग: कर्णधार हरमनप्रीतची कमाई फक्त ₹78 लाख भारतीय हॉकी संघाचा कर्णधार हरमनप्रीत सिंग हॉकी इंडिया लीग (HIL) मध्ये सर्वाधिक कमाई करणारा खेळाडू आहे, परंतु त्याची कमाई फक्त ₹78 लाख आहे. फॉरवर्ड अभिषेक नैनला ₹72 लाख आणि हार्दिक सिंगला ₹70 लाख मिळतात. यावरून हे स्पष्ट होते की भारताच्या व्यावसायिक क्रीडा बाजारात क्रिकेटचे वर्चस्व आहे. उत्पन्नातील मोठ्या फरकानंतरही हॉकी तळागाळातील प्रतिभा तयार करण्यात आणि लोकप्रियता टिकवून ठेवण्यात यशस्वी ठरली आहे. १४ वर्षांचा केतन कुशवाहा, १५ वर्षांचा पूर्ती आशिष तानी आणि राहुल यादव यांसारखे खेळाडू याचे उत्तम उदाहरण आहेत. ओडिशातील सुंदरगड हा देशातील एकमेव जिल्हा आहे, ज्याने हुरुनच्या एलिट रँकिंगमध्ये १२ मोठे ॲथलीट दिले आहेत.
