नागपुरात महिला केंद्रांमुळे वार्षिक ६९० टन कार्बन घट:कचरा व्यवस्थापन केंद्रांमुळे पर्यावरणाला मोठा फायदा, नवीन अहवालाचा निष्कर्ष

नागपूर शहरात महिला बचत गटांच्या माध्यमातून राबविण्यात येत असलेल्या स्थानिक पातळीवरील कचरा व्यवस्थापन केंद्रांमुळे पर्यावरणाला मोठा दिलासा मिळत आहे. सेंटर फॉर सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट आणि असर सोशल इम्पॅक्ट ॲडव्हायजर्स यांच्या वतीने प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या एका नवीन अहवालानुसार, शहरातील केवळ चार सुका कचरा संकलन केंद्रांमुळे दरवर्षी कार्बनडायऑक्साइडच्या उत्सर्जनात तब्बल ६९० टनांची घट होत असल्याचे समोर आले आहे. महिलांच्या नेतृत्वाखालील स्वयं सहाय्यता गटांकडून (बचत गट) चालविण्यात येत असलेल्या या केंद्रांच्या २०२५ मधील आकडेवारीचा अभ्यास या अहवालात करण्यात आला आहे. शहरातील सतरंजीपुरा झोन, मंगळवारी झोन, गांधीबाग झोन आणि हनुमान नगर झोनमधील चार सुका कचरा संकलन केंद्रांवरील कचऱ्याच्या माहितीच्या विश्लेषणातून हा महत्त्वपूर्ण निष्कर्ष काढण्यात आला आहे. या केंद्रांमुळे कचरा उघड्यावर जाळला न जाणे आणि त्यावर योग्य प्रक्रिया करून पुनर्वापर केला जाणे, यामुळे कार्बन उत्सर्जनात ही मोठी घट झाली आहे. नागपूर शहरामध्ये नोव्हेंबर २०२४ पासून सध्या १० सुका कचरा संकलन केंद्रे कार्यरत झाली असून, त्यापैकी सात केंद्रांचे कामकाज अत्यंत सुरळीत सुरू आहे. स्थानिक स्तरावर आणखी प्रभावी कचरा व्यवस्थापन करण्यासाठी शहराला सुमारे ४० केंद्रांची, म्हणजेच प्रत्येक प्रभागासाठी एका केंद्राची आवश्यकता असल्याचे या अहवालामध्ये प्रामुख्याने नमूद करण्यात आले आहे. ही केंद्रे भविष्यात सुरू झाल्यास शहरातील कचऱ्याची समस्या तर सुटेलच, पण त्यासोबतच स्थानिक महिलांसाठी २०० पेक्षा अधिक नवीन रोजगारसंधी निर्माण होऊ शकतात, असा विश्वासही अहवालात व्यक्त करण्यात आला आहे.