एकाच वेळी मतमोजणी करा, उमेदवारांना ताटकळत ठेवू नका:मुंबई महापालिका निकालांबाबत काँग्रेसची आयोगाकडे मोठी मागणी

बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या सार्वत्रिक निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर आता मतमोजणी प्रक्रियेवरून नव्या वादाला तोंड फुटण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. मुंबईसारख्या देशातील सर्वात मोठ्या महानगरपालिकेच्या निवडणुकीचे निकाल वेळेत आणि पारदर्शक पद्धतीने जाहीर होणे अत्यंत महत्त्वाचे असताना, यंदा अवलंबण्यात येणाऱ्या मतमोजणीच्या कार्यपद्धतीबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत. महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे सरचिटणीस ॲड. संदेश कोंडविलकर यांनी राज्य निवडणूक आयोगाचे आयुक्त सुरेश काकणी यांना यासंदर्भात सविस्तर पत्र लिहून तीव्र चिंता व्यक्त केली आहे. मुंबई महापालिकेतील सर्व प्रभागांची मतमोजणी एकाच वेळी सुरू करावी, अशी ठाम मागणी त्यांनी या पत्रातून केली आहे. काँग्रेसने आपल्या पत्रात नमूद केल्याप्रमाणे, बृहन्मुंबई महानगरपालिका निवडणुकीसाठी यंदा 23 निवडणूक निर्णय अधिकारी नियुक्त करण्यात आले आहेत. प्रत्येक निर्णय अधिकाऱ्याच्या कार्यक्षेत्रात साधारणतः 8 प्रभागांचा समावेश आहे. मुंबईतील प्रत्येक प्रभागात किमान 40 किंवा त्याहून अधिक मतदान केंद्रे असून, उपनगरांमध्ये ही संख्या आणखी जास्त आहे. अशा परिस्थितीत मतमोजणी ही वेळखाऊ प्रक्रिया ठरणे स्वाभाविक आहे. मात्र, योग्य नियोजन केल्यास सर्व निकाल काही तासांत जाहीर करता येऊ शकतात, असा काँग्रेसचा दावा आहे. पत्रात पुढे नमूद करण्यात आले आहे की, 16 जानेवारी 2026 रोजी मतमोजणी होणार असून, प्रत्येक प्रभागासाठी साधारणतः दोन टेबल उपलब्ध असतील. यामुळे एका प्रभागासाठी अंदाजे 20 ते 25 मतमोजणी फेऱ्या होतील. एका प्रभागाची मतमोजणी पूर्ण होण्यासाठी किमान अडीच ते तीन तासांचा कालावधी लागेल, असा अंदाज काँग्रेसने व्यक्त केला आहे. यापूर्वी झालेल्या निवडणुकांमध्ये सर्व प्रभागांची मतमोजणी एकाच वेळी सुरू होत असल्याने अवघ्या तीन ते चार तासांत बहुतांश निकाल जाहीर होत असत. त्यामुळे उमेदवार, पक्षकार्यकर्ते आणि मतदारांमध्ये अनावश्यक तणाव निर्माण होत नसे. मात्र, यंदा अवलंबण्यात येणाऱ्या कार्यपद्धतीबाबत काँग्रेसने गंभीर आक्षेप नोंदवला आहे. पत्रानुसार, एका निवडणूक निर्णय अधिकाऱ्याच्या कार्यक्षेत्रातील प्रभागांची मतमोजणी एकामागोमाग एक अशा पद्धतीने केली जाणार असल्याची माहिती समोर येत आहे. म्हणजेच, एखाद्या निर्णय अधिकाऱ्याच्या अखत्यारीतील पहिल्या प्रभागाची मतमोजणी पूर्ण झाल्यानंतरच दुसऱ्या प्रभागाची मतमोजणी सुरू केली जाईल. ही माहिती खरी असल्यास, त्याचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात, असा इशारा काँग्रेसने दिला आहे. या पद्धतीमुळे एका निर्णय अधिकाऱ्याच्या कार्यक्षेत्रात 8 प्रभाग असतील, तर प्रत्येक प्रभागासाठी सरासरी तीन तास धरले तरी आठव्या प्रभागाचा निकाल येण्यासाठी 24 तासांहून अधिक कालावधी लागू शकतो. परिणामी, संपूर्ण मुंबईचे निकाल जाहीर होण्यासाठी दुसरा दिवस उजाडण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. एवढ्या मोठ्या कालावधीसाठी उमेदवार आणि मतदारांना ताटकळत ठेवावे लागेल, जे लोकशाही प्रक्रियेच्या दृष्टीने योग्य नाही, असा ठाम सूर काँग्रेसने लावला आहे. सर्व प्रभागांची मतमोजणी एकाच वेळी सुरू करण्यात यावी काँग्रेसच्या मते, मुंबईसारख्या महानगरात निवडणूक निकाल लांबणीवर पडल्यास विविध प्रकारच्या अफवा, गैरसमज आणि तणाव निर्माण होण्याचा धोका असतो. याशिवाय, मतमोजणी प्रक्रिया पारदर्शकतेच्या दृष्टीनेही प्रश्नांकित ठरू शकते. म्हणूनच, पूर्वीप्रमाणे सर्व प्रभागांची मतमोजणी एकाच वेळी सुरू करण्यात यावी, जेणेकरून सर्व प्रभागांचे निकाल साधारणतः एकाच वेळेत किंवा काही तासांच्या फरकाने जाहीर होतील, अशी ठाम मागणी काँग्रेसने केली आहे. निवडणूक निकालांबाबत मोठा संभ्रम निर्माण होण्याची शक्यता एकंदरीत, मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीतील मतमोजणीची कार्यपद्धती हा आता राजकीय चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरत असून, राज्य निवडणूक आयोग या मागणीवर काय निर्णय घेतो, याकडे सर्व राजकीय पक्षांचे लक्ष लागले आहे. जर काँग्रेसने व्यक्त केलेल्या शंकांना दुजोरा मिळाला, तर निवडणूक निकालांबाबत मोठा संभ्रम निर्माण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आयोगाने वेळेत हस्तक्षेप करून स्पष्ट आणि एकसमान कार्यपद्धती जाहीर करावी, अशी अपेक्षा राजकीय वर्तुळातून व्यक्त केली जात आहे.