जागतिक वारसा लाभलेल्या अजिंठा लेणीच्या पायथ्याशी पुन्हा एकदा व्यावसायिक दुकाने सुरू करण्याचा घाट भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाने घातला आहे. लेणीच्या पायथ्याशी सुव्हेनिअर (स्मृतिचिन्ह) शॉप सुरू करण्याच्या या प्रस्तावाला अजिंठा लेणी हस्तकला व्यवसाय व परिसर विकास असोसिएशनने आणि स्थानिक व्यापाऱ्यांनी कडाडून विरोध दर्शवला आहे. विशेष म्हणजे, ज्या जागेवर हे शॉप सुरू केले जाणार आहे ती जागा महाराष्ट्र पर्यटन विकास महामंडळाची असतानाही, प्रादेशिक विभागाला अंधारात ठेवून हा निर्णय घेण्यात आला आहे. अजिंठा लेणी परिसरात वाढते प्रदूषण, अनधिकृत मानवी हस्तक्षेप आणि मुख्य लेणीतील भित्तिचित्रांचे संवर्धन लक्षात घेऊन प्रशासनाने एक ऐतिहासिक धोरणात्मक निर्णय घेतला होता. त्यानुसार २००२ मध्ये लेणीच्या पायथ्याशी असलेली सर्व दुकाने सुमारे ४ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या टी-पॉइंट परिसरात स्थलांतरित करण्यात आली होती. त्यावेळी तत्कालीन प्रशासनाला सहकार्य करत स्थानिक हस्तकला विक्रेते, हॉटेल व्यावसायिक आणि छोट्या दुकानदारांनी आपले व्यवसाय २००२ साली चार किमी दूरवर आमची दुकाने स्थलांतरित करण्यात आली. आणि आता पुरातत्त्व विभागच तेथे पुन्हा दुकाने सुरू पाहत आहेत. परवानगी मागितली नाही ती जागा एमटीडीसीची असताना भारतीय पुरातत्त्व विभागाने आमच्याकडे परवानगी मागायला हवी होती. कोणतीही पूर्वपरवानगी न घेता तेथे शॉप सुरू केले जात होते. आम्ही त्यांना याबाबत जाब विचारला असून अद्याप त्यांचे लेखी उत्तर आलेले नाही. सध्या आम्ही तेथील काम थांबवले आहे. – योगेश निरगुडकर, प्रादेशिक व्यवस्थापक, एमटीडीसी नवीन संकल्पना आहे या ठिकाणी विदेशी पर्यटकांची मोठी गर्दी असते. दिल्ली येथील एका एजन्सीला सुव्हेनिअर शॉप सुरू करण्याची परवानगी दिली आहे, परंतु व्यापारी याला विरोध करत आहेत. व्यापाऱ्यांनी नवीन संकल्पनासुद्धा आत्मसात करायला हव्यात. – मनोज पवार, संरक्षण सहायक अधिकारी, पुरातत्त्व विभाग
