बातमी ऐका (Marathi Voice Reader)
पुणे : पोलीस, केंद्रीय अन्वेषण विभाग (सीबीआय), सक्तवसुली संचालनालय (ईडी) यांसारख्या तपास यंत्रणांचे अधिकारी असल्याचे भासवून ज्येष्ठ नागरिकांना डिजिटल अरेस्ट करण्याच्या प्रकारात पुणेकरांना कोट्यवधी रुपयांचा गंडा घातला जात आहे. गेल्या 18 महिन्यांत डिजिटल अरेस्टचे तब्बल 136 गुन्हे दाखल झाले असून, या प्रकरणांत ज्येष्ठ नागरिकांची 100 कोटी रुपयांहून अधिक रकमेची फसवणूक झाल्याची माहिती पुणे सायबर पोलिसांच्या आकडेवारीतून समोर आली आहे.
2025 मध्ये डिजिटल अरेस्टचे 85 गुन्हे दाखल झाले होते. या प्रकरणांमध्ये ज्येष्ठ नागरिकांची तब्बल 53 कोटी 52 लाख रुपयांची फसवणूक झाली. यंदा जुलैअखेरपर्यंत डिजिटल अरेस्टचे 51 गुन्हे नोंदविण्यात आले असून, त्यामध्ये 46 कोटी 27 लाख रुपयांची फसवणूक झाली आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत यंदा गुन्ह्यांची संख्या कमी असली, तरी फसवणुकीची रक्कम मोठी आहे. एका ज्येष्ठ नागरिकाची तब्बल 10 कोटी रुपयांची फसवणूक झाल्याची माहिती सायबर पोलिसांच्या वरिष्ठ निरीक्षक स्वप्नाली शिंदे यांनी दिली.
अलीकडेच 82 वर्षीय सेवानिवृत्त व्यावसायिकाची 10 कोटी 74 लाख रुपये, तर 87 वर्षीय सेवानिवृत्त अधिकाऱ्याची 3 कोटी 46 लाख रुपयांची फसवणूक करण्यात आली. आरोपींनी सीबीआय अधिकारी असल्याचे भासवून संबंधितांना मनी लाँडरिंगच्या गुन्ह्यात अटक करण्याची धमकी दिली. त्यानंतर चौकशीच्या नावाखाली मोठ्या रकमा विविध खात्यांमध्ये वर्ग करण्यास भाग पाडले.
याचप्रमाणे 74 वर्षीय सेवानिवृत्त शिक्षिका आणि त्यांच्या पतीची 68 लाख 80 हजार रुपयांची फसवणूक करण्यात आली. आरोपींनी वरिष्ठ पोलीस अधिकारी असल्याचे भासवून या दाम्पत्याला तब्बल महिनाभर डिजिटल अरेस्टमध्ये ठेवल्याचे तपासात समोर आले आहे.
असा होतो फसवणुकीचा प्रकार
सायबर चोरटे प्रथम फोन करून संबंधित व्यक्तीविरुद्ध गंभीर गुन्हा दाखल असल्याचे सांगतात. त्यानंतर पोलीस, सीबीआय किंवा ईडीच्या अधिकाऱ्यांच्या नावाने व्हिडिओ कॉल केला जातो. बनावट ओळखपत्रे, नोटिसा आणि कागदपत्रे दाखवून व्यक्तीवर विश्वास निर्माण केला जातो. अटकेची भीती दाखवत बँक खात्यातील रक्कम ‘तपासणीसाठी’ किंवा ‘सुरक्षित ठेवण्यासाठी’ दुसऱ्या खात्यात वर्ग करण्यास सांगितले जाते. भीती आणि मानसिक दबावामुळे अनेक ज्येष्ठ नागरिक आरोपींच्या सांगण्यावरून लाखो-कोट्यवधी रुपये वर्ग करतात.
सायबर पोलिसांकडून अशा प्रकारचे फोन आल्यास घाबरून कोणत्याही खात्यात पैसे वर्ग करू नयेत, वैयक्तिक किंवा बँकिंग माहिती देऊ नये आणि तातडीने पोलिसांशी संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात येत आहे.