बैल पोळ्याच्या उत्साहात शेतकऱ्याच्या कष्टकरी साथीदाराला मानाचा मुजरा; मारेगाव, वणी, झरी-जामनी तालुक्यांत चैतन्य
सुरेश पाचभाई | मारेगाव
मारेगाव : शेतकऱ्याच्या खांद्याला खांदा लावून वर्षभर राबणारा, ऊन-पाऊस-चिखलाची पर्वा न करता शेतीच्या कामात साथ देणारा सर्जा-राजा! शेतकऱ्याच्या कष्टाला बळ देणाऱ्या या कष्टकरी मुक्या जीवाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस म्हणजे बैल पोळा. गुरुवार, १० सप्टेंबर रोजी मारेगाव, वणी आणि झरी-जामनी तालुक्यांसह ग्रामीण भागात बैल पोळा उत्साह, भक्ती आणि पारंपरिक जल्लोषात साजरा होत आहे.
ज्याच्या खांद्यावर नांगर, त्याच्याच बळावर शेतकऱ्याच्या स्वप्नांना उभारी! शेतीच्या बांधापासून घराच्या उंबरठ्यापर्यंत शेतकऱ्याच्या जीवनाशी एकरूप झालेल्या सर्जा-राजाच्या श्रमांना या दिवशी विशेष मान दिला जातो. वर्षभर शेतात राबणाऱ्या बैलांना आज विश्रांती देत शेतकरी त्यांना अंगोळ घालून, तेल-चोळून सजवतो. शिंगांना रंगरंगोटी केली जाते, अंगावर विविध रंगांची उधळण केली जाते आणि गळ्यात घुंगरांच्या माळा घालून या कष्टकरी साथीदाराला दिमाखात सजविले जाते.
हा केवळ सण नाही; ही कृतज्ञतेची परंपरा!
बैल पोळा म्हणजे केवळ पारंपरिक सण नव्हे, तर माणूस आणि पशुधन यांच्यातील अतूट नात्याचा भावस्पर्शी उत्सव आहे. शेतकऱ्याच्या सुख-दुःखात साथ देणाऱ्या या मुक्या जीवाच्या श्रमांची जाणीव ठेवत त्याची पूजा केली जाते. घरातील सदस्याप्रमाणे बैलांची काळजी घेत त्यांच्याप्रती प्रेम आणि आदर व्यक्त केला जातो.
आधुनिक शेतीच्या युगात ट्रॅक्टर आणि अत्याधुनिक यंत्रसामग्रीने शेतीचे चित्र बदलले असले, तरी सर्जा-राजाबद्दलची शेतकऱ्याच्या मनातील आपुलकी आजही कायम आहे. त्यामुळे काळ बदलला, शेतीची साधने बदलली, तरी बैल पोळ्याची परंपरा मात्र ग्रामीण महाराष्ट्राच्या मातीत आजही तितक्याच जिव्हाळ्याने रुजलेली आहे.
गावागावांत पोळ्याच्या पार्श्वभूमीवर बैलांच्या सजावटीची लगबग, घराघरांत उत्साह आणि पारंपरिक वातावरण पाहायला मिळत आहे. शेतकऱ्याच्या घामाला आणि सर्जा-राजाच्या श्रमाला सलाम करणारा हा सण ग्रामीण संस्कृतीचे वेगळेपण अधोरेखित करीत आहे.
सर्जा-राजाच्या कष्टाला सलाम; शेतकऱ्याच्या घामाला मान!
बैल पोळ्याच्या पवित्र पर्वानिमित्त मारेगाव, वणी व झरी-जामनी तालुक्यातील सर्व नागरिकांना हार्दिक शुभेच्छा!
सर्जा-राजा सुखी राहो… शेतकऱ्याच्या शेतात भरभरून पीक येवो… कष्टकरी बळीराजाच्या जीवनात सदैव समृद्धी नांदो!
विदर्भ एस.पी. न्यूज नेटवर्क टीमतर्फे विदर्भातील सर्व नागरिकांना बैल पोळ्यानिमित्त हार्दिक शुभेच्छा!
