बातमी ऐका (Marathi Voice Reader)
ताडोबा-अंधारी व्याघ्र अभयारण्यात नुकत्याच पार पडलेल्या वार्षिक मचान जनगणनेत वन्यजीव समृद्धीचे प्रभावी चित्र समोर आले आहे. बुद्ध पौर्णिमेच्या पूर्वसंध्येला झालेल्या या उपक्रमात तब्बल ५,७६५ वन्यजीव दर्शनांची नोंद झाली. यामध्ये ४२ वाघ आणि १३ बिबट्यांचे दर्शन विशेष ठरले. कडक उन्हाळ्यात पाणवठ्यांवर एकत्र येणाऱ्या वन्यजीवांचे निरीक्षण करून त्यांच्या संख्येचे मूल्यांकन करण्यासाठी ही जनगणना केली जाते. या उपक्रमात वन विभागासोबत नागरिकांनीही उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवला. गाभा क्षेत्रात ९९ मचाने आणि २०१ वन कर्मचाऱ्यांनी भाग घेतला, तर बफर क्षेत्रात ६९ मचाने होती, त्यापैकी ५४ ऑनलाइन आरक्षित होती आणि २१० नागरिकांनी सहभाग घेतला. या जनगणनेत विविध प्रजातींचे मोठ्या प्रमाणावर दर्शन झाले. एकूण दर्शनांपैकी शाकाहारी प्राणी ३,०८९ (५३.६%), सर्वभक्षी १,५०० (२६%), पक्षी ५७३ (९.९%), महाकाय मांसाहारी २०९ (३.६%) आणि लहान मांसाहारी २१२ (३.७%) होते. वाघांमध्ये गाभा क्षेत्रात १९ आणि बफर क्षेत्रात २३ वाघांची नोंद झाली, तर बिबट्यांमध्ये गाभा क्षेत्रात ५ आणि बफर क्षेत्रात ८ बिबट्यांचे दर्शन झाले. ही आकडेवारी ताडोबातील भक्षक प्रजातींची मजबूत उपस्थिती दर्शवते. अभयारण्यातील भक्ष्य साखळीही भक्कम असल्याचे या जनगणनेतून स्पष्ट झाले. चितळांचे १,७०० हून अधिक, सांबरांचे ६०० हून अधिक आणि गव्यांचे ५०० हून अधिक दर्शन झाले. याशिवाय नीलगाय, भेकर, रानडुक्कर, मगर आणि विविध पक्ष्यांचीही नोंद झाली. या आकडेवारीवरून ताडोबा अभयारण्यात भक्ष्य-भक्षक यांच्यातील संतुलन मजबूत असल्याचे दिसून येते. या जनगणनेवर बोलताना क्षेत्र संचालक प्रभुनाथ शुक्ला म्हणाले, “या जनगणनेतून मिळालेला डेटा वन्यजीव संवर्धन आणि अधिवास व्यवस्थापनासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरेल.” ताडोबातील ही मचान जनगणना म्हणजे निसर्गाच्या समृद्धतेचा जिवंत पुरावा असून, वाघ आणि बिबट्यांच्या उपस्थितीने अभयारण्याची ओळख अधिक बळकट झाली आहे, असेही त्यांनी नमूद केले.
