मारेगांव तालुका प्रतिनिधी:- सुरेश पाचभाई
[9922862184]
मारेगाव :यशदा पुणे तसेच जिल्हा परिषद यवतमाळ व पंचायत राज प्रशिक्षण केंद्र पुसद यांचे सयुक्त विद्यमाने पंचायत समिती मारेगाव येथे पेसा ग्रामसभा कोष समितीच्या सदस्याचे राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान अंतर्गत दि.३०ते ३१ जानेवारी ला दोन दिवसीय प्रशिक्षण शिबीर संपन्न झाले.
केंद्र शासनाने ७३ वी घटनादुरुस्ती करून पंचायती राज संस्थाचे बळकटीकरण करण्याचा एक महत्वाकांक्षी निर्णय घेतला. त्यामुळे लोकसहभागातून अनुसूचित क्षेत्राचा विकास साधन्यांची एक संधी पेसा गावातील आदिवासीना मिळाली आहे.
पेसा कायदा हा आदिवासीच्या जीवनामध्ये खूप मोठा बदल घडवून आणू शकतो.आदिवासी समाज अजूनही सामूहिकरीत्या निर्णय घेत असल्याने ग्रामसभेच्या माध्यमातून तो गावाच्या विकासाचे निर्णय अधिक चांगल्या प्रकारे घेऊ शकतो.१९९६ मध्ये पंचायत क्षेत्र विस्तार कायदा परित झाल्यानंतर याची अंमलबजावणी करण्यासाठी राज्य शासनाने या कायदयाचे नियम तयार केले असून ते दिनांक ४मार्च २०१४ रोजी प्रसिद्ध केले आहेत.
तरीही अजून पर्यंत पाहिजे तसी कायदयाची अमलबजावणी प्रशासनाकडून होतानी दिसत नाहीत. मारेगाव तालुक्यात एकूण २५ पेसा ग्रामपंचायत आहेत. पेसा ग्रामपंचायत मध्ये पेसा कोष समिती ही महत्वाची समिती असून त्या समितीला गावाच्या लोक संख्या नुसार मोठया प्रमाणात गाव विकासासाठी निधी येतात.
पण बऱ्याच ग्रामपंचायतिने अजूनही पूर्ण निधी गावं विकासासाठी वापरल्याचे दिसून येत नाहीत. किंवा बऱ्याच पेसा ग्रामपंचायतिने त्या निधीचा खर्च केला असेल तर त्यांच्या पेसा कोष समितीलाही त्याची माहिती सुद्धा नसल्याचे अनेक पेसा कोष समितीच्या सदस्यांनी चर्चेत सांगितले आहेत.
अजूनही त्या सदस्यांना त्यांच्या अधिकाराबाबत माहिती सुद्धा नसल्याचे चित्र तालुक्यातील पेसा कोष समितीच्या सदस्यामध्ये दिसत आहेत.करिता त्या पेसा कोष समितीच्या सदस्यांना त्यांच्या अधिकाराची माहिती मिळणे अत्यंत गरजेचे असल्याने राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान अंतर्गत मारेगाव येथे ग्रामसभा कोष समितीचे दोन दिवसीय प्रशिक्षण शिबीर घेण्यात आले.
सदरहू प्रशिक्षणाचे उदघाटन गटविकास अधिकारी गजलवार साहेब यांच्या हस्ते करण्यात आले.प्रशिक्षणाचे संचालन सत्र संचालक पी.आर.टी.सी.चे निदेशक संजय राठोड यांनी केले.या प्रशिक्षण कार्यक्रमामध्ये यशदा पुणे प्रविण्य प्रशिक्षक सुभाष पवार,मदन गेडाम,मारोती पाचभाई,संतोष आस्वले यांनी पंचायत क्षेत्रविस्तार कायदा १९९६ यांचे ठळक वैशिष्ट्ये पूर्ण इतिहास,नियम २०१४ पेसा क्षेत्रविस्तार कायदयातील महत्वाच्या तरतुदी,ग्रामसभा त्याचे अधिकार अस्या अनेक महत्वाचे व मोलाचे मार्गदर्शन करण्यात आले.
या मुळे आता पेसा कोष समितीच्या सदस्यांना त्यांच्या अधिकाराची बरीच माहिती मिळाल्याने उपस्थितानी आयोजकाचे खूप आभार मानले.या प्रशिक्षण शिबिराचा दोनही दिवस एकूण २५ गावाच्या पेसा समितीने उपस्थित राहून लाभ घेतला.आता प्रत्येक गावातील पेसा कोष समित्या सक्रिय होऊन आपआपल्या गावाच्या विकासासाठी प्रयत्न करणार असल्याचे बोलल्या जात होते.