आधुनिक तंत्रज्ञान, नैसर्गिक शेती आणि हवामान अनुकूल पद्धतींचे शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष धडे
सुरेश पाचभाई | मारेगाव
मारेगाव बदलत्या हवामानाच्या आव्हानांवर मात करत शेती उत्पादनात वाढ घडवून आणण्यासाठी तालुका कृषि अधिकारी कार्यालय, मारेगाव यांच्या पुढाकाराने तालुक्यात मोठ्या प्रमाणावर शेतीशाळा अभियानाला सुरुवात करण्यात आली आहे. या उपक्रमाचा शुभारंभ ४ जून रोजी वडगाव व हिवरा मजरा येथे उत्साहपूर्ण वातावरणात झाला.
आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, नैसर्गिक शेती आणि कृषीपूरक व्यवसायांची माहिती प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकांसह देण्यात आल्याने शेतकऱ्यांनी मोठ्या उत्साहाने सहभाग नोंदविला.नानाजी देशमुख कृषि संजीवनी प्रकल्प टप्पा-२ अंतर्गत वडगाव येथे आयोजित शेतीशाळेत कृषि विद्यापीठ व कृषि विज्ञान केंद्रातील तज्ज्ञांनी मार्गदर्शन केले. कृषि विज्ञान केंद्र यवतमाळचे डॉ. देशमुख यांनी कृषीपूरक जोडधंदे व ‘मॉडेल व्हिलेज’ संकल्पना मांडली, तर डॉ. मगर यांनी एकात्मिक पीक संरक्षणाचे महत्त्व स्पष्ट केले.
डॉ. झाडोदे यांनी आधुनिक लागवड तंत्रज्ञानाविषयी शेतकऱ्यांशी संवाद साधला.तालुका कृषि अधिकारी दिपाली खवले यांनी नानाजी देशमुख कृषि संजीवनी प्रकल्पातील विविध योजनांची माहिती देत शेतकऱ्यांना लाभ घेण्याचे आवाहन केले. मंडळ कृषि अधिकारी किशोर डोंगरकार यांनी फळबाग लागवडीच्या संधींबाबत मार्गदर्शन केले.
तालुका तंत्रज्ञान व्यवस्थापक प्रसन्न पारस्कर यांनी विषमुक्त शेतीची संकल्पना मांडली, तर सहायक कृषि अधिकारी सुरेखा मेश्राम यांनी बीजप्रक्रिया व उगवणक्षमता तपासणीचे प्रात्यक्षिक सादर केले.दरम्यान, हिवरा मजरा येथे महाराष्ट्र नैसर्गिक शेती मिशन अंतर्गत शेतीशाळा पार पडली. यामध्ये हवामान अनुकूल शेती, नैसर्गिक निविष्ठांचा वापर, बीजप्रक्रिया, उगवणक्षमता तपासणी तसेच महाविस्तार एआयच्या उपयोगितेवर सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले.
कृषि अधिकारी (गुणनियंत्रण) सुरेश बुटले यांनी शेतकऱ्यांना प्रतिबंधित HTBt कापूस बियाण्यांपासून सावध राहण्याचा आणि सर्व कृषि निविष्ठा पक्क्या बिलासह खरेदी करण्याचा सल्ला दिला.विशेष म्हणजे, या शेतीशाळेत शेतकऱ्यांनी स्वतः दशपर्णी अर्क तयार केला तसेच रुंद सरी-वरंबा पद्धतीचे प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक अनुभवले.
आधुनिक तंत्रज्ञान, नैसर्गिक शेती आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन यांचा संगम घडवून आणणाऱ्या या शेतीशाळांमुळे शेती अधिक सक्षम, शाश्वत आणि उत्पादनक्षम होण्यास मोठी मदत होईल, असा विश्वास उपस्थित शेतकऱ्यांनी व्यक्त केला.
चौकट
शेतकऱ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद वडगाव व हिवरा मजरा येथील शेतीशाळांना शेतकऱ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद लाभला. कृषी तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन, प्रात्यक्षिके आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाची माहिती यामुळे शेतीशाळा ज्ञानाची प्रभावी पाठशाळा ठरत असल्याची भावना शेतकऱ्यांनी व्यक्त केली.